Jeżeli chcesz porozmawiać o estońskim CIT, zapraszamy do naszej zamkniętej grupy na Facebooku:

Stowarzyszenie Podatników Estońskiego CIT.

Fundacja rodzinna to narzędzie coraz chętniej wykorzystywane w procesach sukcesyjnych i planowaniu majątkowym. W praktyce jednak pojawiają się sytuacje, które rodzą poważne wątpliwości interpretacyjne. Jedną z nich jest przypadek, gdy fundatorzy – osoby fizyczne pozostające w związku małżeńskim – wnoszą do fundacji mienie wspólne, a następnie się rozwodzą.

Czy w takim przypadku możliwe jest utrzymanie zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych w pełnym zakresie?

Na łamach naszego bloga temat ten poruszaliśmy już tutaj:

https://porozmawiajmyopodatkach.pl/fundacja-rodzinna/rozwod-malzonkow-wspolfundatorow-a-proporcja-zwolnienia-w-podatku-pit/

Aktualnie na to pytanie odpowiedział Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 17 marca 2025 r. znak 0114-KDIP3-1.4011.43.2025.1.AK.

Fundacja została powołana przez dwóch fundatorów, małżonków, którzy wnieśli do niej mienie pochodzące z majątku objętego ustawową wspólnością majątkową. Każdy z nich został jednocześnie beneficjentem fundacji. W spisie mienia przyjęto, że każdy z fundatorów wniósł 100% wartości przekazanego majątku, ponieważ majątek ten miał charakter współwłasności łącznej, wynikającej z ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej. W późniejszym czasie małżeństwo zostało rozwiązane, a fundatorzy przestali być dla siebie osobami najbliższymi w rozumieniu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Fundacja powzięła wątpliwość, czy mimo zmiany statusu rodzinnego fundatorów może nadal stosować proporcję 100% dla każdego z nich – a tym samym, czy wypłaty świadczeń z fundacji będą w całości objęte zwolnieniem z PIT.

W ocenie fundacji, skoro mienie zostało wniesione w czasie trwania wspólności ustawowej, to niemożliwe było określenie udziałów małżonków w innej proporcji niż 100% dla każdego z nich. Fundacja wskazała, że wspólność ta ma charakter łączny (bezudziałowy), co wyklucza przypisanie konkretnych wartości procentowych w chwili wniesienia majątku. Jak podkreślono: „W momencie pokrywania przez Fundatorów funduszu założycielskiego Fundacji, wnoszone mienie było w sposób niepodzielny własnością każdego z nich z osobna (współwłasność łączna, a nie współwłasność w częściach ułamkowych)”. Zdaniem fundacji, późniejsze ustanie wspólności majątkowej oraz relacji rodzinnych nie powinno wpływać na ustaloną wcześniej proporcję. W konsekwencji, wypłaty świadczeń na rzecz byłych małżonków powinny być zwolnione z podatku dochodowego, ponieważ wynikają z mienia wniesionego w okresie obowiązywania wspólności ustawowej.

Dyrektor KIS nie zgodził się z takim ujęciem, uznając, że:

„Proporcja mienia wniesionego przez fundatorów powinna być ustalana według stanu na dzień uzyskania przychodu, a zmiana stosunków rodzinnych fundatorów wpływa na wysokość zwolnienia z podatku dochodowego”.

Organ jednoznacznie wskazał, że dla oceny prawa do zwolnienia z PIT istotny jest moment wypłaty świadczenia, a nie data wniesienia mienia do fundacji. W konsekwencji:

a. byli małżonkowie, którzy nie są już wobec siebie osobami najbliższymi w rozumieniu art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tracą prawo do zwolnienia z PIT w odniesieniu do tej części świadczenia, która odpowiada mieniu wniesionemu przez drugiego fundatora;

b. zwolnienie przysługuje jedynie w zakresie proporcji przypadającej na mienie wniesione indywidualnie przez danego fundatora;

c. pozostała część świadczenia podlega opodatkowaniu 15% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 17 lit. b ustawy o PIT.

Fundacja jako płatnik ma obowiązek prawidłowego obliczenia, pobrania i odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego od świadczeń wypłacanych beneficjentom. Jak podkreślił organ: „Fundacja rodzinna nie może przyjąć proporcji wynoszącej 100% dla każdego z fundatorów na potrzeby ustalenia zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych”. W praktyce oznacza to konieczność weryfikacji statusu beneficjentów w momencie wypłaty świadczenia, a także ustalania aktualnych proporcji mienia – uwzględniających ewentualne zmiany sytuacji rodzinnej fundatorów. Proporcja ustalana w spisie mienia ma bezpośredni wpływ na zakres zwolnienia z podatku, co z kolei przekłada się na obowiązki płatnika.

Głos Stowarzyszenia Podatników Estońskiego CIT

www.spec.info.pl

Z perspektywy spółek opodatkowanych ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT), powyższa interpretacja Dyrektora KIS nie ma bezpośredniego zastosowania. Niemniej jednak, może powstać pytanie czy po rozwodzie były małżonek wspólnika spółki opodatkowanej estońskim CIT będzie nadal traktowany jako podmiot powiązany w rozumieniu przepisów o estońskim CIT, pomimo że nie miał udziałów w spółce? Czy ewentualne świadczenia przekazywane tej osobie (np. wypłaty, świadczenia rzeczowe) będą traktowane jako ukryte zyski ze względu na wcześniejsze powiązanie osobowe? W naszej ocenie, jeśli rozwiedziony małżonek nie posiadał / nie posiada udziałów w spółce, nie pełni żadnej funkcji w spółce i nie istnieją inne formalne powiązania (osobiste, kapitałowe, rodzinne w rozumieniu ustawy o CIT) to nie będzie on uznawany za podmiot powiązany w rozumieniu przepisów o estońskim CIT. W konsekwencji, wypłaty lub świadczenia rzeczowe na jego rzecz nie powinny być traktowane jako ukryte zyski wyłącznie z powodu wcześniejszego małżeństwa ze wspólnikiem. Każdorazowo jednak należy badać, czy nie zachodzą inne powiązania, które mogłyby skutkować uznaniem byłego małżonka za podmiot powiązany w rozumieniu art. 11a ustawy o CIT.

Jeżeli potrzebujesz konsultacji podatkowej w zakresie estońskiego CIT spójrz tutaj:

https://porozmawiajmyopodatkach.pl/cit-estonski/doradztwo-podatkowe-w-zakresie-estonskiego-cit/