Od dnia 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe (np. banki) mają obowiązek weryfikować, czy numer PESEL jest zastrzeżony przy zawieraniu np. umowy kredytu lub pożyczki.

Zastrzeżenie numeru PESEL polega na zgłoszeniu swojego numeru PESEL do odpowiedniego rejestru, aby zapobiec jego wykorzystaniu w celach przestępczych, takich jak kradzież tożsamości. Procedura ta jest szczególnie istotna, gdy istnieje podejrzenie, że ktoś mógł nielegalnie wejść w posiadanie Twojego numeru PESEL.

Oto czynności, jakie należy podjąć, aby zastrzec numer PESEL:

Przez Internet:

W tym celu potrzebny jest profil zaufany, podpis kwalifikowany, e-dowód lub dane do logowania do bankowości elektronicznej. Przez aplikację mObywatel.gov.pl, po zalogowaniu należy wybrać: Zastrzeż PESEL lub Cofnij zastrzeżenie.

W urzędzie:

W zależności od sytuacji należy przygotować, jeśli jest się:

a) obywatelem polskim - dowód osobisty (możesz okazać dowód w aplikacji mObywatel) lub paszport;

b) cudzoziemcem - dokument podróży cudzoziemca lub inny dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo;

c) obywatelem Ukrainy lub małżonkiem obywatela Ukrainy bez obywatelstwa ukraińskiego i:

masz numer PESEL ze statusem UKR,

nie masz żadnego z wyżej wymienionych dokumentów

- inny dokument, na podstawie którego ustalono twoją tożsamość przy nadawaniu statusu UKR.

Należy wypełniony wniosek złożyć w dowolnym urzędzie gminy.

Cofnąć zastrzeżenie numeru PESEL, można zrobić:

a) bezterminowo lub

b) określić datę i godzinę, kiedy system automatycznie zastrzeże ponownie twój numer PESEL.

Ponadto, można dokonać:

a) Zgłoszenia Policji - jeśli jest podejrzenie, że numer PESEL został wykradziony lub użyty w sposób niezgodny z prawem, zgłoszenie takie może być podstawą do dalszych działań;

b) Zawiadomienia Biura Informacji Kredytowej (BIK) - należy skontaktować się z BIK i zastrzec numer PESEL. BIK oferuje usługę „Alerty BIK”, która informuje o próbach wykorzystania numeru PESEL do zaciągnięcia kredytów;

c) Zawiadomienia innych instytucji finansowych poprzez powiadomienie banków, w których posiada się konta, o możliwym naruszeniu danych osobowych. Banki mogą monitorować konta pod kątem nietypowych działań;

d) Zgłoszenia do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) - jeśli jest prowadzona działalność gospodarcza, zgłosić problem do CEIDG, mogą oni zaktualizować swoje rejestry i podjąć odpowiednie środki ostrożności;

e) Uaktualnienia danych kontaktowych poprzez zaktualizowanie swoje danych kontaktowych w kluczowych rejestrach, aby instytucje mogły szybko się skontaktować w razie potrzeby.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości