Jak założyć fundację rodzinną - krok po kroku.

Jeżeli myślisz o założeniu fundacji rodzinnej to musisz wiedzieć, że aktualnie (stan prawny styczeń 2025 r.) jest to możliwe jedynie poprzez złożenie dokumentacji na piśmie w sądzie rejestrowym:

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

ul. Słowackiego 5

97-300 Piotrków Trybunalski

Procedura rejestracji wniosków online nie jest jeszcze dostępna.

Poniższe zestawienie dotyczy zakładania fundacji rodzinnej za życia fundatora w akcie założycielskim i kładzie akcent na podstawowe czynności, które należy wykonać.

A zatem, do rzeczy – zakładamy fundację rodzinną.

Krok pierwszy

Przygotowanie projektu statutu fundacji rodzinnej, który określa co najmniej:

• nazwę fundacji rodzinnej
• siedzibę fundacji rodzinnej
• szczegółowy cel fundacji rodzinnej
• beneficjenta lub sposób jego określenia i zakres przysługujących beneficjentowi uprawnień
• zasady prowadzenia listy beneficjentów
• zasady, w tym szczegółowy tryb, zrzeczenia się uprawnień przez beneficjenta
• czas trwania fundacji rodzinnej, jeżeli jest oznaczony
• wartość funduszu założycielskiego
• zasady powoływania i odwoływania oraz uprawnienia i obowiązki członków organów fundacji rodzinnej, a także zasady reprezentacji fundacji rodzinnej przez zarząd albo przez inne organy fundacji rodzinnej w przypadkach wskazanych w ustawie
• podmiot uprawniony do zatwierdzenia czynności zarządu fundacji rodzinnej w organizacji
• co najmniej jednego beneficjenta uprawnionego do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów
• zasady zmiany statutu
• przeznaczenie mienia fundacji rodzinnej po jej rozwiązaniu, w tym określenie beneficjenta uprawnionego do mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej

Rekomendowane jest wskazanie co najmniej dwóch beneficjentów uprawnionych do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów, będących pełnoletnimi osobami fizycznymi, a zarazem będących członkami najbliższej rodziny fundatora (na przykład: żona, mąż, pełnoletnie dzieci), przy czym jednym z tych beneficjentów może być sam fundator.

Celem przygotowania dokumentów rejestracyjnych należy przygotować także adresy takie jak:

• adres fundacji rodzinnej, czyli miejscowość, ulicę, numer budynku, numer lokalu
• adres zamieszkania fundatora, czyli miejscowość, ulicę, numer budynku, numer lokalu
• adresy zamieszkania wszystkich innych niż fundator beneficjentów uprawnionych do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów, czyli miejscowości, ulice, numery budynków, numery lokali

Krok drugi

Przygotowanie kodów PKD, jeżeli fundacja rodzinna ma prowadzić działalność gospodarczą

Przy czym, zgodnie z REGON wiodącym PKD może być działalność statutowa: PKD 94.99.Z Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana

Krok trzeci

Umówienie przez fundatora terminu wizyty u notariusza, ponieważ tak akt założycielski fundacji rodzinnej, jak i statut fundacji rodzinnej muszą być obowiązkowo sporządzone w formie aktu notarialnego

Rekomendowane jest także sporządzenie przez notariusza dwóch dodatkowych odpisów aktu notarialnego dla potrzeb fundatora

Krok czwarty

Podpisanie przez fundatora u notariusza aktu notarialnego zawierającego akt założycielski oraz statut fundacji rodzinnej - z chwilą sporządzenia aktu założycielskiego powstaje fundacja rodzinna w organizacji

Podczas wizyty u notariusza obowiązkowa jest obecność tylko fundatora, a beneficjenci (także Ci uprawnieni do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów) nie muszą być obecni podczas sporządzania aktu notarialnego

Krok piąty

Ewentualne zamieszczenie przez notariusza aktu notarialnego w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych (CREWAN) - zapytaj o to notariusza

Krok szósty

Wystąpienie przez fundację rodzinną w organizacji z wnioskiem do właściwego dla niej urzędu skarbowego o nadanie jej numeru NIP wraz z dokumentem potwierdzającym tytuł prawny (własność, najem, użyczenie) do lokalu będącego jej siedzibą i złożeniem formularza IN-1 we właściwej gminie (informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych)

W przypadku zgłoszenia fundacji rodzinnej należy wypełnić formularz NIP-2 z uwzględnieniem formy organizacyjnej: „fundacja rodzinna” ze zwrotem: „w organizacji”, a także kodem PKD jej działalności

Krok siódmy

Wystąpienie przez fundację rodzinną w organizacji z wnioskiem do właściwego dla niej urzędu statystycznego o nadanie numeru REGON na formularzu RG-OP

Do wniosku RG-OP należy dołączyć kserokopię aktu notarialnego zawierającego akt założycielski oraz statut fundacji rodzinnej

Krok ósmy

Zgłoszenie fundacji rodzinnej jako trust w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) w terminie 14 dni

Zgłoszenie obejmuje fundatora, zarząd, ale także beneficjentów fundacji rodzinnej

Uwaga! Aby wskazać w CRBR fundację rodzinną należy mieć jej identyfikator. Zasadniczo dla systemu CRBR jest to NIP jednostki (tu: fundacji rodzinnej), ale nie wiadomo, kiedy fundacja rodzinna ten NIP otrzyma.

Na stronie rządowej znajduje się informacja:

„Ze względu na specyfikę informacji wymaganych przy zgłaszaniu danych trustu do CRBR, przed wypełnieniem i wysłaniem formularza zgłoszeniowego w systemie teleinformatycznym CRBR, konieczny jest wstępny kontakt osoby zgłaszającej dane w imieniu trustu z organem właściwym w sprawach rejestru.

W tym celu dla osób zgłaszających dane w imieniu trustu uruchomiony został dedykowany adres poczty elektronicznej:

identyfikator_crbr@mf.gov.pl

Osoby działające w imieniu trustu zgłaszanego do CRBR po raz pierwszy, prosimy o wysłanie informacji na ten adres przed wypełnieniem zgłoszenia w systemie teleinformatycznym CRBR. W e-mail’u prosimy zawrzeć podstawowe dane na temat trustu, które pozwolą go zidentyfikować (nazwa itp.) oraz informację czy trustowi został nadany NIP, ewentualnie dodatkowe dane ułatwiające kontakt. Za pośrednictwem tego kanału komunikacyjnego zostanie m.in. nadany identyfikator trustu w systemie CRBR – w przypadku trustów, którym nie został nadany NIP (numer identyfikacji podatkowej - dziesięciocyfrowy kod, służący do identyfikacji podatników w Polsce, nadawany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego).”

Rekomendowane jest wysłanie tej wiadomości e-mail przez fundatora.

Krok dziewiąty

Pokrycie funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej w kwocie co najmniej 100.000 zł

Rekomendowane jest pokrycie funduszu założycielskiego pieniędzmi (gotówką) udokumentowane stosownym oświadczeniem

Krok dziesiąty

Uiszczenie przez fundatora opłaty sądowej od wniosku o rejestrację fundacji rodzinnej w kwocie 500 zł

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

ul. Słowackiego 5

97-300 Piotrków Trybunalski

numer rachunku bankowego: 15 1010 1371 0020 4622 3100 0000

kwota: 500 zł

tytułem: opłata od wniosku o rejestrację fundacji rodzinnej „Nazwa” Fundacja Rodzinna

- i wydrukowanie dowodu uiszczenia opłaty sądowej

Krok jedenasty

Złożenie w sądzie rejestrowym wniosku o rejestrację fundacji rodzinnej wraz z załącznikami, ponieważ fundacja rodzinna podlega wpisowi do rejestru fundacji rodzinnych (RFR)

Rekomendacja co do liczby egzemplarzy:

• akt notarialny (w odpisie) i druk dowodu uiszczenia opłaty sądowej należy wysłać do sądu rejestrowego - w jednym egzemplarzu
• pozostałe dokumenty należy wysłać do sądu rejestrowego w oryginale z podpisem własnoręcznym osób w nim wskazanych - w dwóch egzemplarzach
• zaświadczenie o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego wydane w wersji papierowej przez właściwy Sąd Okręgowy dla członków zarządu - w jednym egzemplarzu dla każdego z nich

Rejestracja fundacji rodzinnej online nie jest aktualnie możliwa - aby uzyskać wpis do RFR należy wysłać w wersji papierowej komplet dokumentów rejestracyjnych do sądu rejestrowego, Pocztą Polską za listem poleconym na adres:

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim

ul. Słowackiego 5

97-300 Piotrków Trybunalski

Krok dwunasty

Założenie rachunku bankowego dla fundacji rodzinnej

Banki umożliwiają także założenie rachunku bankowego dla fundacji rodzinnej w organizacji

W przypadku gdy stroną płatności związanej z wykonywaną działalnością fundacji rodzinnej jest beneficjent, jej dokonywanie lub przyjmowanie następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego

Krok trzynasty

Sporządzenie polityki rachunkowości odpowiedniej dla fundacji rodzinnej

Krok czternasty

Podpisanie z biurem rachunkowym umowy o księgowość dla fundacji rodzinnej

Krok piętnasty

Wybór firmy audytorskiej albo zespołu audytorów dla fundacji rodzinnej

W skład zespołu audytorów wchodzą biegły rewident, doradca podatkowy, adwokat lub radca prawny

Audyt przeprowadza się co najmniej raz na cztery lata, a w przypadku fundacji rodzinnej, której sprawozdanie finansowe podlega badaniu zgodnie z ustawą o rachunkowości, audyt przeprowadza się corocznie przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.

Firma audytorska albo zespół audytorów wyznaczone przez zgromadzenie beneficjentów dokonują audytu zarządzania aktywami fundacji rodzinnej, zaciągania i spełniania zobowiązań oraz zobowiązań publicznoprawnych, pod kątem prawidłowości, rzetelności oraz zgodności z prawem, celem oraz dokumentami fundacji rodzinnej.

Krok szesnasty

Uzyskanie numeru wpisu do rejestru fundacji rodzinnych i uzyskanie osobowości prawnej przez ten podmiot

Fundacja rodzinna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru fundacji rodzinnych staje się fundacją rodzinną i uzyskuje osobowość prawną

Fundacja rodzinna otrzymuje numer pod którym jest wpisana do rejestru fundacji rodzinnych

Rejestr fundacji rodzinnych jest jawny. Każdy ma prawo otrzymać poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z rejestru fundacji rodzinnych:

https://piotrkow-tryb.so.gov.pl/rejestr-fundacji-rodzinnych,m,mg,305

Krok siedemnasty

Złożenie formularzy aktualizacyjnych w urzędzie skarbowym (NIP) oraz w urzędzie statystycznym (RG-OP), a także w banku poprzez usunięcie z nazwy fundacji rodzinnej zwrotu „w organizacji”.