Od 1 stycznia 2026 r. towary objęte mechanizmem CBAM mogą być przywożone na obszar celny Unii Europejskiej wyłącznie przez upoważnionego zgłaszającego CBAM (UZ CBAM).

Wniosek o przyznanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM składa importer posiadający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, przed dokonaniem przywozu towarów CBAM na obszar celny Unii. W przypadku gdy importer wyznaczy pośredniego przedstawiciela celnego, a przedstawiciel ten wyrazi zgodę na działanie w charakterze upoważnionego zgłaszającego CBAM, wniosek o nadanie statusu UZ CBAM składa pośredni przedstawiciel celny.

Wniosek o przyznanie statusu UZ CBAM składany jest wyłącznie w formie elektronicznej za pośrednictwem unijnego portalu zgłaszającego CBAM. Dostęp do portalu uzyskuje się poprzez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC), po nadaniu odpowiedniego uprawnienia. Organ właściwy do rozpatrzenia wniosku i nadania statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM ma na jego rozpatrzenie 120 dni.

Proces składania wniosków o przyznanie statusu UZ CBAM został uruchomiony 1 grudnia 2025 r. Właściwym organem do rozpatrzenia wniosków i udzielania statusu jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu.

Dostęp do rejestru CBAM wymaga posiadania odpowiedniego uprawnienia na PUESC. Importerzy, którzy posiadają już dostęp do rejestru przejściowego CBAM oraz mają zarejestrowane uprawnienie „Dostęp do rejestru CBAM”, uzyskają dostęp do portalu zgłaszającego CBAM automatycznie. Importerzy objęci obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia CBAM, którzy nie posiadają jeszcze tego uprawnienia, powinni dokonać pilnej rejestracji na PUESC.

Obowiązek posiadania statusu UZ CBAM nie dotyczy importerów, jeżeli łączna masa netto towarów CBAM przywożonych w danym roku kalendarzowym na obszar celny Unii Europejskiej nie przekracza 50 ton. Próg ten nie ma zastosowania do importu energii elektrycznej oraz wodoru. W przypadku tych towarów obowiązki wynikające z CBAM mają zastosowanie niezależnie od ilości importu.

Od 1 stycznia 2026 r. przywóz towarów CBAM powyżej progu 50 ton jest możliwy pod warunkiem złożenia wniosku o przyznanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Do czasu zakończenia procedury nadania statusu importer może dokonywać przywozu towarów CBAM na podstawie złożonego wniosku, pod warunkiem że wniosek został złożony najpóźniej do 31 marca 2026 r. oraz przed przywozem towarów na obszar celny Unii.

Upoważnieni zgłaszający CBAM są zobowiązani do corocznego deklarowania ilości towarów CBAM przywiezionych do Unii Europejskiej w poprzednim roku kalendarzowym oraz związanych z nimi emisji wbudowanych gazów cieplarnianych. Następnie zobowiązani są do rozliczenia tych emisji poprzez umorzenie odpowiedniej liczby certyfikatów CBAM.

Certyfikaty CBAM muszą zostać zakupione z wyprzedzeniem i znajdować się na rachunku upoważnionego zgłaszającego w rejestrze CBAM. Cena certyfikatów ustalana będzie na podstawie średniej tygodniowej ceny aukcyjnej uprawnień do emisji w systemie EU ETS, wyrażonej w euro. Jeden certyfikat CBAM umożliwia rozliczenie jednej tony wyemitowanego CO₂. Liczba certyfikatów podlegających umorzeniu może zostać zmniejszona, jeżeli w państwie pochodzenia towaru została uiszczona opłata za emisje gazów cieplarnianych. Dodatkowo, w okresie przejściowym liczba certyfikatów do umorzenia będzie korygowana w związku z funkcjonującym w ramach EU ETS bezpłatnym przydziałem uprawnień do emisji. Pełne wdrożenie mechanizmu CBAM będzie następować stopniowo w latach 2026–2034, równolegle ze stopniowym wycofywaniem bezpłatnych uprawnień w systemie EU ETS.

W okresie pełnego funkcjonowania mechanizmu CBAM rejestr CBAM będzie podstawowym narzędziem realizacji obowiązków wynikających z tego mechanizmu. Zgodnie z art. 14 rozporządzenia CBAM rejestr CBAM stanowi elektroniczną bazę danych zawierającą informacje dotyczące certyfikatów CBAM posiadanych przez upoważnionych zgłaszających. Komisja Europejska udostępnia dane zawarte w rejestrze CBAM organom celnym oraz właściwym organom krajowym automatycznie i w czasie rzeczywistym. Rejestr zawiera w szczególności dane identyfikacyjne upoważnionego zgłaszającego CBAM, jego numer EORI, numer rachunku CBAM oraz szczegółowe informacje dotyczące certyfikatów CBAM, w tym ich numer identyfikacyjny, cenę sprzedaży, datę sprzedaży, datę umorzenia, odkupu lub anulowania.

W określonych przypadkach importer lub jego pośredni przedstawiciel celny jest zobowiązany do złożenia gwarancji CBAM. Obowiązek ten powstaje, jeżeli złożono wniosek o przyznanie statusu UZ CBAM oraz działalność gospodarcza prowadzona jest krócej niż przez dwa pełne lata obrotowe poprzedzające rok złożenia wniosku. Złożenie gwarancji ma na celu wykazanie zdolności finansowej i operacyjnej do prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z rozporządzenia CBAM. Gwarancję składa się do organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o przyznanie statusu UZ CBAM, który jednocześnie sprawuje nadzór nad gwarancją oraz dokonuje jej zwolnienia.